2.5.1 Verandering en de hersenen

Deze paragraaf is het begin van een gekozen verandering. Met een stapsgewijze opbouw zal ik je een inzicht geven hoe oude overtuigingen en acties omgevormd worden in nieuwe.

Het begint bij nieuwe informatie, wat nu of later geaccepteerd moet worden om voor een daadwerkelijke nieuwe actie te zorgen. Hoe sterk wordt je beinvloed door oude overtuigingen? Hoe sterk is de emotie die erbij betrokken is, wat is je wil en hoe ver sta je open voor nieuwe ideeen en mogelijkheden.

“Universele wetten zijn absoluut, menselijke wetten relatief.”

Irreële angsten en verandering:

Hoe gaat bewuste verandering in zijn werk op neurologisch gebied en hoe verandert je identiteit continue door nieuwe dagelijkse ervaringen en een continue stroom aan nieuwe informatie?

Joe Dispenza legt dit uit in zijn Ted gesprek, waar hij verteld over irreële angsten die iemands wereld kunnen bepalen. In dit geval wordt de nadruk gelegd op angsten die al voordat een situatie daadwerkelijk gebeurd, negatieve reacties opwekken. Wat  resulteert in negatieve gedachtes en daaropvolgende angst, stress en spanning in het lichaam.

In het voorbeeld van Joe Dispenza wordt een man beschreven die het niet zo op heeft met zijn schoonmoeder. Ze roept enorm veel spanning bij hem op. Dit wordt met elke ontmoeting erger en erger. Hij weet op den duur niet meer hoe hij met haar om moet gaan. Hij rijd op een dag richting huis en wordt gebeld door zijn vrouw. Zijn vrouw geeft aan dat zijn schoonmoeder jarig is en ze vraagt aan hem dit niet te vergeten.

Jammer genoeg voor hem, kijkt hij hier totaal niet naar uit. Alleen de gedachte al om heen te gaan, roept negatieve gedachtes en daarbij gepaarde stress op. Hij vindt haar maar opdringerig, een zeur en ze verteld daarnaast ook nog eens constant hetzelfde.

Wat gebeurd er als hij haar ziet?

Hij ziet haar en de negatieve gedachtes komen na het zien en horen van haar al weer de kop opsteken. Daarop geeft hij toe aan de gedachte van een rot schoonmoeder, omdat deze negatieve gedachte een steeds grotere afdruk in het brein krijgt, wordt het actiepotentieel ook steeds groter.

Op het moment dat hij haar ziet gaat een bepaald proces van start. Het begint bij informatie wat via zijn vijf zintuigen binnenkomt. Hij hoort haar begroeting en ziet haar zitten en bewegen. Deze informatie wordt doorgespeeld naar de amygdala, die het op haar beurt doorstuurt naar de neo-cortex. Het brein ontcijfert de informatie naar de blauwdruk die er al is. De irritante schoonmoeder en heeft bij filtering van de informatie, een aantal herinneringen gevonden over haar. Deze herinneringen hebben niet alleen een beeld van haar opgeslagen, maar ook een gevoel, een emotionele lading.

De emotionele lading is door de jaren heen opgebouwd. Dit geld voor zowel de positieve als negatieve ervaringen. In dit geval is de lading en herinnering van het negatieve een stuk sterker, dan de positieve gedachtes over haar, met als gevolg dat het negatieve domineert. Met de nieuw ontvangen informatie en het actiepotentieel van de negatieve herinnering, wordt een proces in werking gezet. Het proces zet in dit geval een automatische reactie in werking en start een stress of te wel spanningsreactie. Dit wordt door het hormoonsysteem, de 8f42aca28919231885f5c2c9931bfb9d_1351315673.jpghypothalamus opgestart. Met de mededeling dat de schoonmoeder een `gevaar` is.

Na de ontvangen signalen, stuurt de Hypothalamus een signaal naar de bijnieren om hormonen af te scheiden. Adrenaline wordt in het lichaam vrijgegeven. Deze stof zorgt ervoor dat de schoonzoon in een vecht en vlucht reactie terecht komt.

Door de adrenaline verwijden zijn pupillen, de hartslag gaat omhoog, het bloed wordt dikker, de spieren spannen aan, de maag verkrampt en zijn haren gaan overeind gaan staan. Door deze stimulatie van hormonen gaat hij een bepaald gedrag vertonen. Hij wordt eerder nukkig, dominant (vecht) onderdanig (vlucht), is afwezig, afwijzend, soms zelfs boos/agressief en heeft een kort lontje. Dat komt omdat de hormonen een sterke invloed op zijn gedrag uitoefenen. Bewust en objectief denken wordt moeilijker en moeilijker. denken er voor hem nu niet in zit. Hij kan niet meer goed objectief naar de situatie kijken en heeft een vertroebelt beeld.

Door zijn reacties richting zijn schoonmoeder zal zij ook eerder op een bepaalde manier naar hem reageren, wat ervoor zorgt dat zijn aannames over haar worden bevestigd. Ze wordt bijvoorbeeld zelf ook nukkig en opdringerig tegenover hem of wil hem bijvoorbeeld nog meer pleasen. Zie je wel, is vaak de volgende reactie. Ook wel de self-fullfilling profecy.

Door zijn gedrag wordt de situatie niet beter, maar eerder slechter. met elke vergelijkende ervaring worden zijn negatieve gedachtes over de schoonmoeder sterker en sterker. De blauwdruk van het negatieve wordt steeds dominanter en nieuwe informatie zal via deze blauwdruk beoordeeld worden. Zie hiervoor het proces van actiepotentieel en nieuwe informatie. Het resulteert vaak in een vicieuze cirkel, die vaak uit kan monden in een langzame emotionele explosie. In dit geval is de schoonmoeder het voorbeeld, maar het kan ook zo je partner, je collega, een familielid etc zijn.

De stressreactie die hier beschreven wordt, is de vecht- en vluchtreactie en is bedoeld voor daadwerkelijke gevaren zoals een agressieve beer, je bijna verdrinkt of bijvoorbeeld fysiek dan wel psychisch aangevallen wordt door een ander persoon. Dan is dit mechanisme een geweldig stukje vernuft die je kan helpen overleven. Maar bij ons mensen en zelfs dieren die getraind zijn door mensen, treed dat niet alleen meer in werking bij levensgevaarlijke situaties. Bij mensen treed het ook op bij bijvoorbeeld een schoonmoeder, een toets, een presentatie, een auditie, sollicitatiegesprek, een “irritant” persoon of persoon van een ander geloof, land, geaardheid, geslacht en ga zo maar door. Het is overal van toepassing en op haast elk individu in mindere of meerdere mate. Het is het behoud en de verdediging van de identiteit. Een vorm van overleving. In bepaalde gevallen logisch, in andere gevallen een sta in de weg om te genieten en te groeien in het leven.

Het bijzondere is, dat wij mensen niet alleen deze reactie en uitingen kunnen oproepen bij daadwerkelijke gebeurtenissen, maar ook alleen al bij een gedachte aan zo’n gebeurtenis.

Deel 2: Het voorbeeld gaat door: 

De man weet dat er van zijn vrouw en schoonmoeder verwacht wordt dat hij op de verjaardag van zijn schoonmoeder moet komen. Maar zoals ik al aangaf geeft deze schoonmoeder hem de kriebels. Hij krijgt na de telefoon te hebben neergelegd en al tijdens het gesprek met zijn vrouw al  allerlei gedachtes over zijn schoonmoeder door. Het spookt in zijn hoofd.

Gedachtes hebben zo’n sterke lading (gemiddeld heeft een mens rond de 70.000 gedachtes per dag), dat hij niets anders kan schoonmoeder-10915_1464339973_750xn.jpgdoen, dan zich al druk te maken over de toekomstige ontmoeting. Een innerlijke gedachte en daarmee gepaarde emotie is voor een brein net zo echt als de daadwerkelijke realiteit. Hoe meer aandacht en geloof er in een interne gedachte gestopt worden, hoe sterker de geestelijke en lichamelijke reactie.

Maar wat blijkt nu, er is geen schoonmoeder, hij zit relaxt in zijn autostoel.  Geen irritante schoonmoeder in de buurt. Toch voelt hij de adrenaline door zijn lichaam vloeien. Hij is klaar voor de confrontatie. Hij heeft zichzelf “vecht klaar” gemaakt wegens een gedachte, alleen maar een gedachte die door hem als levensecht werd ervaren en gezien. Hij staat nu op hormonaal en overlevingsgebied klaar voor de strijd. Hij is klaar om te vechten of te vluchten voor behoud van zijn identiteit, maar er is niemand om mee te  vechten of van te vluchten. Hoe irreël is dit? Helemaal gek gemaakt door een gedachte en energie verspillen aan een angst, die er in zijn hoofd wel is, maar niet in de materiële realiteit.

Dit gebeurd niet 1 keer, maar meerdere keren op dezelfde dag en het wordt erger hoe dichterbij het moment van ontmoeting is.

Een belangrijk onderscheid, illusionaire en daadwerkelijke realiteit. Zijn dromen en gedachtes geen andere vorm van realiteit. Een andere vorm van ervaring. 

Alles speelt zich voor ons af in het hoofd. Zowel alles wat vanuit buiten je lichaam binnenkomt als wat er binnen gebeurd. Alleen wat we oppikken en kunnen ontcijferen kan door ons gezien en ervaren worden. Werelden buiten hetgeen we ervaren en voelen kan aanwezig zijn zonder dat jij en ik het oppikken. Een mooi voorbeeld is alle informatie wat via WIFI/radiosignalen wordt verspreid en we niet zonder apparaten kunnen ontcijferen.

Verandering irreële angst:

Hoe kan de man in kwestie afkomen van zijn negatieve gedachtes over de schoonmoeder en de stress die hij ondervindt als hij alleen al aan haar denkt. Hoe kan deze man zijn schoonmoeder zonder boosheid of agressie tegemoet gaan? Negatief gedrag blijft doorgaan en verergert wanneer iemand continue toe blijft geven aan bekend en herhaald gedrag. Dit is een vorm van negatieve veranderingen. De oude herinnering krijgt nieuwe informatie die het oude bevestigen, waardoor de emotionele lading steeds verder wordt opgebouwd en de negatieve herinnering aan kracht wint. Toegeven aan alleen al de negatieve gedachte kan dit al teweeg brengen, het objectief doorzien van de gedachte kan het tegelijkertijd al langzamerhand afbouwen. Je bewuste ik kijkt altijd objectief naar een situatie. Hoe vaker dit gebeurd, hoe meer blauwdruk er ontstaat voor de situatie in positief opzicht.

Het is dus de mate waarin je ergens kracht aan geeft. Positief of negatief. Het doorzien van de huidige toestand en juist afstand nemen of meegaan in het oude, wat resulteert in het versterken of verzwakken van de huidige of nieuwe gedachte. Het klinkt heel simpel en in essentie is dit ook zo. Alleen kan dit niet zomaar in 1 keer gebeuren. Zoals het actiepotentieel van je oude gedachte over iets of iemand is ontstaan, zo zal het ook tijd kosten om een nieuwe idee of positievere gedachte kracht te geven en een hoger actiepotentieel dan je oude blauwdruk. Dit is natuurlijk heel logisch. Je leert jezelf iets nieuws aan. Toch zal elke kleine verandering een sneeuwbal effect hebben. De opsomming van kleine veranderingen zorgen voor een grote ontwikkeling in een ander mens.

Positief:

Verandering kan altijd positief. Hier is wel nieuwe informatie en een eigen wil voor nodig. Het houdt in dat een oude overtuiging aangepast wordt en een nieuwe wordt toegevoegd of een oude tegenovergestelde wordt versterkt (wet van polariteit). In onze huidige maatschappij hebben we de beschikking over verschillende informatiebronnen, zo ook Harry de schoonzoon. Harry heeft de afgelopen maanden ervaren hoe gespannen hij zich voelt door zijn schoonmoeder en wil hier vanaf. Het is voor hem genoeg. Harry is is op het idee gekomen om een boek over compassie te lezen. Na het gelezen te hebben was hij geinspireerd geraakt. Niet alleen door de verhalen die erin stonden, maar ook door de toepasselijkheid op zijn eigen leven. Hij heeft het boek zelfs voor een tweede keer gelezen. Met als gevolg dat zijn brein de informatie nog sterker heeft opgenomen dan wanneer hij het 1 keer gelezen zou hebben.

De nieuwe informatie over compassie en inzicht in de mens heeft bij hem een plek ingenomen in de blauwdruk van zijn brein. Zijn identiteit is vernieuwd. Nieuwe neuronen/informatiepunten zijn in zijn hersenen aangemaakt, die zich verbonden hebben met oude aanwezige informatiepunten. Met als gevolg dat de informatie over compassie niet alleen iets op zich blijft, maar ook toe te passen is op oude en nieuwe situaties in zijn leven. Met elke actie die hij uitvoert die past bij compassie, krijgt hij sterkere verbindingen in zijn brein. Zijn kijk op zichzelf en de wereld om hem heen verandert.

Hij neemt een oude man/vrouw bij de hand en helpt hem/haar mee de straat over. Hij blijft rustig in situaties waarin hij eerder door collega’s werd uitgedaagd. Hij ziet een paar vrienden bekvechten, komt er tussen en brengt de vrienden weer tot elkaar. Hij past dus kennis die hij gelezen heeft toe op de externe wereld. De kennis die hij heeft gelezen, zijn niet alleen maar meer woorden die hij steeds meer begon te begrijpen en waarmee hij resoneerde, maar deze woorden en in essentie nieuwe informatie, werd langzamerhand omgezet in daden, die wederom zijn innerlijke positief veranderde.

Het is de ontvangst van informatie (grammar), de verwerking en het begrijpen hiervan (Logic) en de daaropvolgende actie die in lijn is met hetgeen hij geleerd heeft. (rhetoric). Het toepassen van de nieuwe kennis in de praktijk. Waarmee hij zichzelf niet alleen verandert, maar ook de wereld om hem of haar heen. Zij zullen daarop de wereld om hem of haar heen weer veranderen. Hoe klein of groot ook.

De nieuwe kennis verbreed in 1 keer zijn horizon. Er zit 1 kanttekening aan dit verhaal. Namelijk 5-Gs-300x297.jpgdat nieuwe informatie makkelijker is toe te passen op situaties die niet zo’n sterke emotionele lading hebben. Het vernieuwen is dan ook afhankelijk van het toelaten en open-minded zijn tot nieuwe informatie. Verbindingen in het brein, die hardnekkig zijn, zullen niet zomaar oplossen. Daar is een sterke wil voor nodig en in sommige gevallen zelfs bepaalde psychologische toepassing, zoals EMDR (hoofdstuk 8).

Wat in essentie en wetenschappelijk gezien, puur een oplossing is van de emotionele lading, die aan een bepaalde herinnering, trauma of gebeurtenis is gekoppeld. Voor nu houdt ik het bij de gemiddelde emotionele lading, die door nieuwe informatie, het inzicht en de actie opgelost kan worden. De wil om te groeien en te leren is hierbij van groot belang.

Want hoe meer er aangegaan en getraind wordt, hoe makkelijker het wordt om het volgende obstakel te nemen en steeds vrijer te kiezen in een situatie, maar daarover straks meer. Nu de volgende stap in het voorbeeld van Harry en zijn schoonmoeder. Waar een sterke emotionele lading aanwezig is.

Vervolg:

Het telefoontje van zijn schoonmoeder is geweest en hij voelt de stress door zijn lichaam heen pompen en ziet al het negatieve wat de schoonmoeder is voor zich en ervaart de stress en de spanning. Met als gevolg dat hij moeilijk rationeel na kan denke. Vanuit de negatieve gedachte, kijkt hij opeens opzij en ziet zijn boek over compassie liggen. Iets wat hij niet alleen 2 keer heeft gelezen omdat het hem inspireerde, maar tegelijkertijd ook op een paar situaties buiten zijn emotionele cirkel om heeft toegepast.

Hij begint dan in een helder moment een correlatie te leggen tussen compassie en de negatieve gedachtes over zijn schoonmoeder en gaat nadenken over hoe het boek en zijn eerdere uitgevoerde acties van toepassing kan zijn op hun relatie. Hij vraagt zich af hoe slecht de schoonmoeder nou echt is en wat zijn eigen rol is in dit hele rollenspel.

Hij is op dit moment meer objectief en rationeel met de situatie bezig. Zijn stress level neemt af, hij krijgt door dat ze helemaal niet bij hem in de buurt is en dat hij rustig kan nadenken over de situatie. Hij ziet stap voor stap in dat zijn schoonmoeder misschien eigenaardig is, maar wel goed voor zijn vrouw en hem. Ze doet alles als erom gevraagd wordt en staat altijd voor hen klaar. Zelf is hij niet altijd de aardigste geweest en hij heeft zich gezien zijn gedrag niet geliefd gemaakt. Het stressniveau neemt af en het idee over zijn “duivelse” schoonmoeder wordt afgezwakt. In de loop van de weken kan hij de gedachte dat hij zijn schoonmoeder weer ziet aan en voelt minder en minder stress. De onnodige spanning neemt af. Een boek over compassie en zijn toepassing ervan op de buitenwereld veranderde hem stap voor stap.

De nieuwe informatie heeft zijn brein deels aangepast. Met als gevolg dat eerdere herinneringen minder invloed hebben en de nieuwe informatie, de emotionele lading van het oude laat afnemen. Dit wil niet zeggen dat hij nu bijvoorbeeld elke dag bij zijn schoonmoeder op bezoek komt. Het kan van alles inhouden bijvoorbeeld dat hij langzamerhand naar een staat toegroeit, waar hij zijn schoonmoeder ziet zoals ze is, met haar kracht en zwaktes en op deze manier van haar houdt en omgaat. Positieve verandering heeft met acceptatie en loslaten van spanningen te maken. Elke irreële spanning die opkomt, ligt bij jezelf. De oplossing ligt daar automatisch ook. Alles gebeurd intern, ondanks dat is iets vaak extern ervaren wordt.

“Jouw perceptie is de jouwe en zal nooit geheel die van een ander zijn.”

Mijn ervaring is, dat je daadwerkelijk echt op eigen onderzochte en ervaren situaties een sterk fundament kan bouwen, van waaruit je de wereld tegemoet treed. Niet door aangeleerde overtuigingen en ideeën. Eigenlijk moet elke overtuiging geobserveerd en  onderzocht worden op legitimiteit, in plaats van deze zomaar als vaststaand en waarheid te accepteren. Open-minded zijn en kritisch. Waarheid zit niet in het aangeleerde, waarheid zit in het onderzoeken van kennis, het ervaren en het luisteren naar je intuïtie.

Op naar de frontale kwab en zijn tot nu toe bekende mogelijkheden voor verandering.